Alfa-topreis 2016

Written by
Geschreven door Cultuur-bloggers

De donderdag voor Pasen vertrekken we in alle vroegte met veertien in cultuur geïnteresseerde leerlingen naar Berlijn. Ze hebben een motivatiebrief geschreven. Ze hebben blijk gegeven van allerlei extra-curriculaire activiteiten in de (pop)muziek, beeldende kunst, het theater. Of ze hebben gewoon goed gescoord op de alfavakken… Veel meiden en Jelle, onder leiding van Yke Kramer als hoofd kunst en cultuur; Joke Holwerda als hoofd organisatie (wegens ziekte de eerste twee dagen helaas op afstand) en Minke Muilwijk als warhoofd. De reis werd mede mogelijk gemaakt dankzij de subsidie van de ouderraad.

Yke Kramer neemt met vaart onze culturele opvoeding ter hand, zodat we, nog voor we bij het hotel zijn, de communistische gevels weten te onderscheiden van de bourgeois-architectuur. Onze B&B staat namelijk in een prachtige, ouderwets communistische woonwijk. Yke Kramer weet op elke straathoek iets te vertellen. Hij heeft zelfs tekst tussen twee straathoeken in. Na een harmonieuze verdeling van de kamers gaan we aan de wandel. De Dom op het museumeiland. De Fernsehturm, Berlin-Alexanderplatz. Vervolgens bezoeken we het Historisches Museum, opdat alle overige bezienswaardigheden in een begrijpelijke context geplaatst kunnen worden. Berlijn is uiteraard een stad die rijk is aan historie: en passant wandelen we langs de Neue Wache (het gedenkteken van de Eerste Wereldoorlog), de Brandenburger Tor en de Bebelplatz (het ‘Denkmal’ van de boekverbranding).  De eerste avond zijn de leerlingen vrij, maar te moe voor nog een wandeling. Iedereen gaat dus braaf naar z’n bedje toe en staat de volgende ochtend weer fris en fruitig aan het heerlijke ontbijtbuffet…

De tweede dag breekt aan met gemiezer en hier en daar een stortbui. Dat zal de pret echter geenszins bederven; we beginnen dus met een bezoek aan het Bauhausarchiv: design, schilderkunst, fotografie, grafiek, architectuur, een indrukwekkende verzameling kunstwerken uit de Weimartijd. Voorts wandelen we naar het Stauffenbergmonument, het gedenkteken voor het Duitse verzet, en spazieren via de Potsdammer Platz naar de Gemälde Galerie. Oude kunst, schitterend. Yke staat uitgebreid stil bij de symboliek, het technisch vernuft en het bijzondere kleurgebruik in een altaarstuk van Rogier van de Weyden (Vlaamse Primitieven), waarna ieder aan het dwalen gaat langs nog veel meer bewonderenswaardigs uit andere eeuwen.

Na dit schilderkunstig hoogtepunt nemen we een uitgebreide lunch, bezoeken het joods monument en schuilen voor de regen onder de Brandenburger Tor. Om 19.00 vervoegen wij ons in het gebouw van de Berliner Philharmoniker voor de Mattheus Passion. Het is tenslotte Goede Vrijdag. We gedragen ons voorbeeldig en volgen het lijden en sterven van Jezus woord voor woord met behulp van de vertaling in ons programmaboekje. Vooral Jezus kan op onze onverdeelde aandacht rekenen, niet slechts vanwege zijn sonore basstem, maar vooral wegens zijn aanbiddelijke Messiaanse verschijning. Bij wijze van tegenwicht wordt er thuis in de B&B gepoold en bier gedronken - met mate, natuurlijk. We gaan vroeg naar bed, alle leuke Deutsche Bierstuben ten spijt…

Zaterdag willen we starten met het Hamburger Bahnhof (Warhol, Beuys, Dieter Roth, Cy Twombly), museum voor hedendaagse kunst. Daar komen we gelukkig twee uur te vroeg aan, zodat we nog gelegenheid hebben om ons door Yke langs de resten van de Muur te laten leiden. Die Muur doorsneed een oud kerkhof en zo hervonden wij ons zomaar op een prachtige begraafplaats, alwaar de levens van generaals en andere Duitse ijzervreters aan ons geestesoog voorbijtrokken, dankzij de feilloze feitenkennis en levendige verbeelding van Yke Kramer. Wat een feest!

Daarna de hedendaagse kunst in het Hamburger Bahnhof… Oké, daar willen we dus echt niet meer weg; we mopperen dat we meer tijd nodig hebben en besluiten dat we zelf de baas zijn en bekijken gewoon alles. Nou ja, bijna alles. Daarna, bijna aan een Stendhal-syndroom bezweken, vleien we ons neder in het zachte gras voor de Reichstag. Terwijl iedereen wat mijmert, strooit Yke af en toe wat feitjes en leuke anekdotes in het rond. We soezen wat, er worden wat gênante foto’s gemaakt… en dan wandelen we nog een stukje. Was heisst: er volgt een kilometerslange tocht richting de Fasanenstrasse, die door de Tiergarten (annex Biergarten) voert. Ook passeren we de befaamde Siegessäule voor nog een fotomoment…

Om 20.00 moeten we bij het daar nabij gelegen Komödie Theater am Kurfürstendamm zijn voor de voorstelling Geächtet: een stuk dat in New York veel stof heeft doen opwaaien. Het stuk - dat gelukkig voorzien is van boventiteling - gaat over een actueel dilemma’s: de strijd tussen het blind omarmen en het openlijk discrimineren van de vreemdeling.

Het theatertje waar wij te gast zijn heeft een wat smoezelige jaren ’50 ambiance, met versleten pluche en gaten in de stoelzitting. Geächtet blijkt traditioneel teksttoneel, waardoor sommigen onder ons (die hun Duits te snel hebben laten vallen) na afloop met een stijve nek van de boventiteling hun jas vanachter de verfomfaaide garderobegordijnen vandaan plukken. We zijn lichtelijk teleurgesteld. Niks geen postmodern gedoe over wat is echt, wat is een personage; niks geen publieksparticipatie – slechts met Deutsche Gründlichkeit tekst zeggen.

Vooruit, niet alles is altijd leuk.  Toch was het een interessant toneelstuk, dit moderne drama van Ayad Akhtar.

De dag zit erop. Terug in het hotel worden plannen gemaakt om op stap te gaan. Ik weet niet of er leuke Duitsers zijn aangetroffen op Tinder, maar het lijkt erop dat iedereen wat rond de pooltafel blijft hangen. Misschien vergis ik me en ontbreekt in dit verslag het hoogtepunt van de alfatopreis, namelijk een enerverende nacht met bleke Oost-Berlijnse jongens in artistieke undergroundclubs; maar ik heb het idee dat er slechts een paar biertjes gedronken werden: heel beschaafd zoals het past bij een cultuurreis.

De laatste dag bekijken we in de ochtend de fantastische kunst van de Sammlung Scharf-Gerstenberg, we zien veel surrealistisch en symbolistisch werk; Piranesi, Man Ray, Max Ernst, Picasso, Paul Klee, Giocometti. We hebben dan zelfs nog tijd voor het Bröhan Museum met prachtige Jugendstil, Art Deco en functionalisme. Na dit alles eten we onze broodjes in de tuin van het museum en trekken naar het Centraal Station om de trein terug te nemen.

We hebben een voorspoedige terugreis, tot we door toedoen van Anne bijna in Oost-Groningen stranden. Het is middernacht als we Groningen binnenrijden. Aan al het goede komt een eind. We hebben, om het met onze grote roerganger Yke te zeggen, een dolle tijd gehad.